Okręgowy Urząd Górniczy w Katowicach przypomina o obowiązkach prawnych związanych z  prawidłową eksploatacją kopalin oraz wykonywaniem odwiertów w celu wykorzystania ciepła Ziemi, w ramach programu „Czyste Powietrze”.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 i ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2026 r., poz. 69), możliwe jest wydobywanie bez koncesji piasków i żwirów, przeznaczonych dla zaspokojenia potrzeb własnych osoby fizycznej, z nieruchomości stanowiących przedmiot jej prawa własności (użytkowania wieczystego), jeżeli jednocześnie wydobycie: będzie wykonywane bez użycia środków strzałowych, nie przekroczy 10 m3, w roku kalendarzowym i nie naruszy to przeznaczenia nieruchomości. Warunkiem legalności takiej działalności jest jej zgłoszenie, z 7-dniowym wyprzedzeniem, na piśmie, do Okręgowego Urzędu Górniczego w Katowicach.

Każda inna działalność wydobywcza wymaga uzyskania koncesji starosty, marszałka lub ministra właściwego do spraw środowiska.

Otwory wiertnicze wykonywane w celu wykorzystania ciepła Ziemi na obszarach górniczych lub poza obszarami górniczymi, gdy ich głębokość przekracza 100 m, wymagają sporządzenia projektu robót geologicznych i zgłoszenia tego projektu staroście oraz sporządzenia planu ruchu zakładu wykonującego roboty geologiczne oraz jego zatwierdzenia przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego właściwego dla miejsca wykonywania robót.

Prowadzenie działalności bez wymaganej koncesji albo bez zatwierdzonego albo podlegającego zgłoszeniu projektu robót geologicznych podlega sankcjom określonym w ustawie Prawo geologiczne i górnicze:

– wydobywanie kopalin bez wymaganej koncesji – podlega opłacie podwyższonej liczonej, jako wysokość czterdziestokrotnej stawi opłaty eksploatacyjnej dla każdego rodzaju kopalin, pomnożonej przez ilość wydobytej bez koncesji kopaliny;

– wykonywanie robót geologicznych bez zatwierdzonego albo podlegającego zgłoszeniu projektu robót geologicznych – podlega opłacie w wysokości 40 000 zł za każdy kilometr kwadratowy powierzchni terenu objętego taką działalnością, przy czym rozpoczęty kilometr kwadratowy powierzchni terenu liczy się jako cały.

– prowadzenie ruchu zakładu wykonującego roboty geologiczne bez zatwierdzonego planu ruchu zakładu lub z naruszeniem określonych w nim warunków podlega karze aresztu albo grzywny.

W załącznikach znajdują się do pobrania materiały informacyjne i wzór zawiadomienia